“Bí mật” trong bao thuốc lá của Bác Hồ

Nguyên Phó Thủ tướng Vũ Khoan kể có lần ông đến phiên dịch cho Bác Hồ, trong khi chờ khách đến, Bác mở hộp thuốc lá ra, lấy một mảnh giấy, lẩm nhẩm đọc.

Thời trẻ, nguyên Phó Thủ tướng Vũ Khoan từng là phiên dịch cho lãnh đạo cấp cao như Chủ tịch Hồ Chí Minh, Tổng Bí thư Lê Duẩn, Thủ tướng Phạm Văn Đồng… Trong một lần trải lòng về “nghề phiên dịch” mới đây, ông đã chia sẻ những ký ức về Chủ tịch Hồ Chí Minh.

“Bí quyết” luyện ngoại ngữ khi Bác ngoài 70 tuổi

Ai cũng biết Bác Hồ rất giỏi ngoại giữ, biết tới 9 thứ tiếng, chủ yếu là Bác tự học trong quá trình bôn ba hoạt động cách mạng. Vào những năm đầu 1960, khi đó Bác cũng đã ngoài 70 tuổi nhưng vẫn chăm chỉ học ngoại ngữ. Ông Vũ Khoan nói cả đời ông chưa thấy ai chăm học ngoại ngữ như Bác.

Bí mật trong bao thuốc lá của Bác Hồ - Ảnh 1.
Chủ tịch Hồ Chí Minh nói chuyện với đại biểu các nước sang dự Hội nghị quốc tế đoàn kết với nhân dân Việt Nam chống đế quốc Mỹ bảo vệ hòa bình, họp tại Hà Nội, tháng 11-1964 – Ảnh Tư liệu

Nguyên Phó Thủ tướng kể có lần ông đến dịch cho Bác. Trong khi chờ khách đến, ông thấy Bác mở hộp thuốc lá ra, trong hộp có một mảnh giấy, Bác lẩm nhẩm đọc. Khi ấy ông không dám hỏi Bác đọc gì, nhưng nghe thì thấy Bác lẩm nhẩm tiếng Nga. Ông liền hỏi: “Bác muốn học tiếng Nga ạ?” Bác trả lời mình vốn biết tiếng Nga nhưng do lâu năm không sử dụng nên vốn từ vựng bị rơi rụng, thành ra giờ phải học lại.

Bác để một mảnh giấy trong hộp thuốc, trên có ghi 10 từ tiếng Nga. Mỗi ngày Bác hút khoảng 1 bao thuốc lá, tương đương 20 điếu. Cứ mỗi lần mở hộp thuốc lấy 1 điếu là Bác lại nhẩm đọc từ mới. Mỗi ngày 10 từ, cho rơi rụng đi thì cũng học được 5–7 từ.

Theo nguyên Phó Thủ tướng Vũ Khoan, Bác Hồ hiểu tiếng Nga rất sâu, nhưng vẫn ôn luyện hàng ngày dù ít dùng. Cả đời ông gặp biết bao người nhưng chưa thấy ai chăm học ngoại ngữ như Bác.

Ngoài thạo tiếng nước ngoài, nguyên Phó Thủ tướng cho biết Bác Hồ cũng biết nhiều tiếng dân tộc thiểu số, như Tày, Nùng, Mán… Tất cả Bác đều tự học. “Tôi thấy có 2 nhà lãnh đạo của ta nói tiếng dân tộc rất giỏi là Bác Hồ và Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Hai Cụ quay sang bà con người Tày thì nói tiếng Tày, quay sang bà con người Nùng thì nói tiếng Nùng”- ông thán phục.

Dịch cho Bác không nên “chơi chữ”

Cũng theo nguyên Phó Thủ tướng, Bác Hồ rất giỏi tiếng Anh. “Mới đầu nghe nói Bác biết tiếng Anh, tôi nghĩ chắc Bác cũng biết chứ không thạo lắm. Nhưng lần lên dịch ở Phủ Chủ tịch, có nhiều đoàn nước ngoài đến, quay sang đoàn nào Bác nói tiếng nước đó. Khi nghe Bác nói tiếng Anh, tôi mới thấy Bác nói giỏi quá, hay quá”- ông kể

Sau đó, ông có đọc lại những lá thư Bác Hồ viết cho Quốc tế cộng sản viết bằng tiếng Anh, ông Vũ Khoan thấy đúng là chữ Bác thật, viết rất chuẩn. Hóa ra tiếng Anh của Bác rất giỏi chứ không như người ta nghĩ Bác chỉ giỏi tiếng Pháp.

Bí mật trong bao thuốc lá của Bác Hồ - Ảnh 2.
Bác Hồ và bác Tôn tiếp Đoàn đại biểu Quốc hội Bulgaria do ông Valko Chervenkov dẫn đầu. Nguyên Phó thủ tướng Vũ Khoan đứng phiên dịch – Ảnh tư liệu

Nguyên Phó Thủ tướng cho biết Bác Hồ nói tiếng Trung Quốc không hay lắm, vì Bác nói giọng Quảng Đông (chứ không phải giọng Bắc Kinh). Nhưng bù lại, Bác lại rất am hiểu ngôn ngữ này do vốn chữ Nho, chữ Hán của Bác “rất thâm hậu”. “Bác nói giọng không hay thôi chứ Cụ hiểu lắm, có cần phiên dịch đâu”- ông Khoan kể.

Theo ông Vũ Khoan, tri thức của Bác rất rộng một phần là nhờ vốn ngoại ngữ. Bác biết nhiều ngoại ngữ, đến nước nào là học ngôn ngữ của nước đó: Đến Ý học tiếng Ý, đến Đức học tiếng Đức, đến Anh và Mỹ học tiếng Anh.

Ông Vũ Khoan kể trong một lần gặp các quan chức Liên Xô, thậm chí Bác Hồ còn nhắc nhẹ một người phiên dịch về sử dụng từ chưa phù hợp với hoàn cảnh. “Bản thân tôi cũng từng rút ra kinh nghiệm là dịch cho Bác không nên chơi chữ, vì chữ Nho Bác rất thông thạo. Cứ nói đơn giản thôi cho dễ”- ông kể.

Bí mật trong bao thuốc lá của Bác Hồ - Ảnh 3.
Chủ tịch Hồ Chí Minh nói chuyện với các đại biểu Liên Xô và nước ngoài dự Đại hội 22 Đảng Cộng sản Liên Xô – Ảnh: TTXVN

Theo lời nguyên Phó Thủ tướng, có lần đến Đại sứ quán Liên Xô, trông thấy Bác, ông phiên dịch phía bạn cứng lưỡi, không dịch được… Đời tôi thấy hai người rồi, một ông Liên Xô, một ông Trung Quốc, trông thấy Bác Hồ là “xỉu”, không dịch được. Cho nên phiên dịch giỏi là phải có bản lĩnh, không được sợ, phải bình tĩnh ứng phó”- ông Vũ Khoan chia sẻ.

Theo ông Vũ Khoan, nghề phiên dịch mang lại cho ông những trải nghiệm đặc biệt, mỗi cuộc tiếp xúc giúp ông học hỏi được rất nhiều điều. Ở bên cạnh những con người tài giỏi như vậy, mình học được cách suy nghĩ và tư duy, đặc biệt là với tấm gương sáng, bậc thầy như Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Theo Người lao động

Thông tin đáng chú ý

Có thêm chiến đấu cơ Rafale, Không quân Ai Cập mạnh tới đâu?

Bộ Quốc phòng Ai Cập đã thông báo rằng nước này sẽ mua thêm 30 máy bay chiến đấu Rafale từ Pháp, theo một thỏa thuận trị giá 3,75 tỷ euro (4,5 tỷ…

Ba Lan có loại xe tăng nào của đủ sức đối đầu được với Nga?

Ba Lan là một trong những quốc gia có số lượng xe tăng chủ lực (MBT) lớn nhất ở châu Âu, do Ba Lan được kế thừa số lượng lớn xe tăng từ…

Toan tính của Nga khi dồn quân áp sát Ukraine

Đối với Tổng thống Vladimir Putin, mối quan hệ nồng ấm giữa Ukraine với Mỹ và châu Âu là thách thức cho ảnh hưởng của Nga trong khu vực, đặc biệt sau…

Lý do mọi tàu chiến trên khắp thế giới đều sơn màu xám

Dù "tông màu" có thể đậm, nhạt khác nhau, tuy nhiên về cơ bản, có thể dễ dàng nhận ra, rằng phần lớn các tàu chiến trên thế giới hiện nay, đều có…

Thiết giáp tràn ngập thủ đô Moscow, sẵn sàng cho Ngày Chiến Thắng

Hàng loạt các khí tài quân sự cực khủng của quân đội Nga đã có mặt tại thủ đô Moscow, sẵn sàng cho buổi lễ duyệt binh mừng Ngày Chiến Thắng, sẽ diễn…

Người dân Nga có thể lái những loại xe quân sự nào đi chợ?

Đầu tiên là BRDM-2, là loại xe bọc thép trinh sát hạng nhẹ được sản xuất từ thời Liên Xô vào những năm 1963-1989 với số lượng lớn, tổng cộng gần 10…

3 quốc gia không thể bị xâm lược, Việt Nam đứng đầu bảng

Đứng đầu danh sách những quốc gia không thể bị xâm lược, phải kể tới Việt Nam. Trong suốt thế kỷ 20, dân tộc Việt Nam đã trải qua một loạt các cuộc…

Báo Nga so sánh sức mạnh xe tăng T-54M Việt Nam với… Merkava của Israel

Đặc điểm dễ nhận thấy nhất đó là nhằm chống đạn xuyên lõm, phía sau tháp pháo xuất hiện những chiếc lồng thép, cũng như dây xích có gắn các quả…

Tàu tuần tra lớp Hamilton cuối cùng của Mỹ loại biên, sẽ bàn giao cho Việt Nam

Tàu tuần tra Douglas Munro tại cảng ở căn cứ Kodiak, bang Alaska ngày 24.4.2021 Ngày 24.4.2021, buổi lễ loại biên chiếc Douglas…

Trận Điện Biên Phủ trên không kéo dài bao lâu thì B-52 tuyệt chủng?

Điện Biên Phủ trên không, hay Hà Nội 12 ngày đêm, tới nay vẫn được coi là trận đánh mang tính biểu tượng, là hình mẫu cho mọi lực lượng phòng không…

100% người tiêm vắc xin ngừa COVID-19 đầu tiên của Việt Nam đều có sinh miễn dịch

Theo đó, qua thử nghiệm lâm sàng 560 người chia làm 4 nhóm, tiêm 3 mức liều 25mcg, 50mcg và 75mg vắc xin Nano Covax cùng 1 nhóm tiêm giả dược, kết quả…

Loạt smartphone mới sắp được ra mắt tại Việt Nam

Dự kiến, Galaxy M12 sẽ được giới thiệu tại Việt Nam vào cuối tháng 4. Giá sản phẩm vẫn chưa được tiết lộ. Thiết bị có màn hình 6,5…

Chuyên gia quân sự Israel: “Không quân đội nào cơ động nhanh chóng được như Nga”

"Liên bang Nga đã chứng minh rằng không quốc gia nào trên thế giới có thể di chuyển một số lượng lớn binh sĩ và phương tiện tác chiến nhanh đến như…

Cách Nga tiếp đón khiến tàu khu trục Mỹ không dám ghé Biển Đen

Đợt leo thang căng thẳng ở Donbass vào đầu năm nay rõ ràng không chỉ ảnh hưởng đến Ukraine và Nga, mà còn thu hút sự chú ý của các nước NATO trong…

Những điểm yếu chí tử mà quân đội Trung Quốc không thể vung tiền khắc phục

Bất chấp sự phát triển vượt bậc trong những thập kỷ gần đây, lực lượng hạt nhân chiến lược của PLA vẫn tụt hậu, so với lực lượng hạt nhân của các…

Ukraine đòi phát triển vũ khí hạt nhân; Mỹ sợ Nga sẽ vào cuộc

Ông Melnik nhấn mạnh rằng, hoặc chúng tôi (Ukraine) sẽ trở thành một phần của liên minh NATO và giúp châu Âu trở nên mạnh hơn. Hoặc chúng tôi chỉ có…

Ngày thứ tư lập kỉ lục số ca COVID-19 mới, Thủ tướng Ấn Độ nói đang ‘rung chuyển’

Hôm nay là ngày thứ tư liên tiếp Ấn Độ lập kỉ lục và tự xô đổ kỉ lục của chính mình về số ca mắc COVID-19 mới. Tính trong vòng ba ngày trở lại đây, Ấn…

Chiến đấu cơ Nga chặn trinh sát cơ Mỹ

Một tiêm kích MiG-31 cất cánh chặn trinh sát cơ RC-135 của Mỹ tiến sát biên giới Nga trên Thái Bình Dương và buộc máy bay này quay đầu. "Đơn vị…

Vớt được vật thể trôi, Indonesia xác nhận tàu ngầm bị chìm

Hãng tin AP đưa tin Hải quân Indonesia ngày 24-4 cho biết đã tìm thấy một số vật thể từ tàu ngầm hải quân của nước này bị mất tích ngoài khơi Bali hôm…

Cận cảnh lớp “áo giáp” bảo vệ của dàn radar biển đảo Việt Nam

Binh chủng radar của Việt Nam thường chỉ triển khai mái vòm bảo vệ cho radar ở những khu vực đặc biệt - ví dụ như những nơi có khí hậu khắc nghiệt…

Mặt nạ phòng độc nào đang được sử dụng phổ biến trong Quân đội Việt Nam?

Hiện tại trong biên chế của Hải quân Việt Nam đang có hai loại mặt nạ phòng độc phổ biến bao gồm MP-5 - mặt nạ phòng độc do Liên Xô thiết kế tới…

Trụ sở Bộ Quốc phòng Ai Cập được thiết kế như trận địa pháo

Khi nói đến trụ sở quyền lực của các quân đội lớn trên toàn cầu, mọi người sẽ nghĩ ngay tới những công trình hoành tráng. Như Lầu Năm Góc của Mỹ,…

Vụ tàu ngầm Indonesia mất tích: Phát hiện vệt dầu loang

Tàu ngầm KRI Nanggala 402 khởi hành từ căn cứ hải quân ở Surabaya, Indonesia. Ảnh: AFP/TTXVN Theo thông tin mới nhất của CNN Indonesia, tàu…

Hết cấm vận, Iran phân vân trong lựa chọn mua tiêm kích chiến đấu

Sau khi chấm dứt lệnh cấm vận vũ khí của Liên hợp quốc đối với Iran vào tháng 10/2020, nước này đã bắt đầu lên kế hoạch mua máy bay chiến đấu hiện…

Nhan sắc vợ Phan Mạnh Quỳnh

Tối 16/4, Phan Mạnh Quỳnh tổ chức thánh lễ theo nghi thức Công giáo tại nhà thờ xứ Vạn Phần (xã Diễn Vạn, huyện Diễn Châu, Nghệ An).…

Sau màn “khoe cơ bắp”, toan tính tiếp theo của Nga là gì?

Ngày 22/4, Bộ trưởng Quốc phòng Nga Sergey Shoigu đã ra lệnh rút một số binh sĩ vừa được triển khai ở biên giới Nga-Ukraine bắt đầu từ ngày 23/4; dự…

Liên Xô từng có xe tăng bắn đạn hạt nhân, nhưng không dám dùng

Trong thập niên 1950 và 1960, khi vũ khí hạt nhân chiến thuật được kỳ vọng sẽ thống trị chiến trường, Quân đội Liên Xô đã phát triển…

Khi Trung Quốc quấy phá bầu trời Nhật Bản

Chiến đấu cơ Nhật Bản trong 1 lần xuất kích Bộ Quốc phòng Nhật Bản vừa công bố báo cáo cho hay trong năm tài khóa 2020 (từ ngày 1.4.2020…

Quá sợ Nga, Quân đội Mỹ cuống cuồng phát triển tên lửa đánh chặn

Hai công ty quốc phòng hàng đầu của Mỹ là Lockheed Martin và Northrop Grumman đang đấu thầu dự án đánh chặn chống tên lửa (NGI) thế hệ tiếp theo,…

“Thùng thuốc súng” Nga và Ukraine ngày càng to, bao giờ sẽ nổ?

Theo tờ "Strana" của Ukraine, tình hình ở khu vực Donbass tiếp tục xấu đi, và có thể xảy ra xung đột quân sự quy mô lớn giữa Ukraine và Nga.…

Hoa hậu Đỗ Thị Hà đẹp dịu dàng sánh vai cùng dàn hậu ‘đỉnh cao’

Ngày 20/4, Công ty Sen Vàng cùng các Hoa Á Hậu vừa tổ chức buổi họp mặt CLB từ thiện “Suối mát từ tâm” và công bố những dự án thiện nguyện ý nghĩa do…

Sức mạnh dàn tiêm kích F-16 Mỹ đang đặt ngay sát nách Trung Quốc

Trong bối cảnh căng thẳng gia tăng giữa Bắc Kinh và Washington, Không quân Mỹ đã điều 4 máy bay chiến đấu F-16 được trang bị tên lửa không…

27 năm gắn bó, tài sản 146 tỷ USD, vì sao nhà Bill Gates vẫn ly hôn

Với công chúng thế giới, Bill (65 tuổi) và Melinda Gates (57 tuổi) là đôi vợ chồng lý tưởng. Hai người chưa từng phô trương trước truyền thông, luôn…

Quân đội Nga điều tập đoàn quân từng đánh bại Gruzia áp sát biên giới Ukraine

Vào ngày 9/4/2021, cuộc họp báo với sự tham gia của một số chuyên gia Nga để bàn về sự leo thang của cuộc xung đột ở Donbass và những…

Chân dung iPhone 13 qua tin đồn

Về cơ bản, thiết kế tổng thể của iPhone 13 vẫn tương tự như dòng iPhone 12 với các cạnh phẳng, màn hình khuyết đỉnh, kích thước…

Vụ tàu ngầm Indonesia mất tích: Tìm kiếm tàu ngầm chìm khó ra sao?

Đã gần 4 ngày kể từ thời điểm tàu ngầm Nanggala 402 của Indonesia mất tích, các công tác tìm kiếm đã thu lại được nhiều kết quả, tuy nhiên cuộc đua…

So sánh sức mạnh giữa lực lượng Lục quân Ukraine và Nga

Theo số liệu đánh giá của trang Quan sát Quân sự, so sánh sức mạnh quân đội các quốc gia trên thế giới cho biết, hiện tại sức mạnh quân sự Nga đứng…

Mẫu xe tăng T-54 độc nhất vô nhị Việt Nam đang sở hữu

Trang Sputnik của Nga vừa cho biết, mẫu xe tăng T-54 độc nhất vô nhị hiện vẫn đang được Việt Nam sử dụng, là niềm mơ ước của rất nhiều bảo tàng quân…

Trung Quốc ‘thấm đòn’ nước biển dâng

Theo Bộ Tài nguyên Trung Quốc, mực nước biển dọc theo các tỉnh ven biển tập trung đông dân cư của nước này đang dâng cao hơn bao giờ hết. Ở một số…

Vợ chồng tỉ phú Bill Gates tuyên bố ly hôn sau 27 năm chung sống

Vợ chồng tỉ phú Bill và Melinda Gates xuất hiện cùng nhau trong một sự kiện ở Pháp năm 2017 - Ảnh: REUTERS "Sau rất nhiều suy nghĩ và cân nhắc…

Tin tức cập nhật

Trung Quốc ‘thấm đòn’ nước biển dâng

Theo Bộ Tài nguyên Trung Quốc, mực nước biển dọc theo các tỉnh ven biển tập trung đông dân cư của nước này đang dâng cao hơn bao giờ hết. Ở một số…

Thực hư phát hiện dấu hiệu mới của sự sống trên sao Hỏa

Các nhà nghiên cứu cho biết, hình tròn kỳ lạ ở vùng bằng phẳng Arcadia Planitia trên sao Hỏa mang nét tương đồng ấn tượng với các dòng…

Hé lộ thời điểm tàu sân bay Nga được trang bị tiêm kích tàng hình Su-57

Báo chí Nga cho biết, hiện tại công việc sửa chữa và hiện đại hóa tàu sân bay duy nhất của hải quân nước này mang tên Đô đốc Kuznetsov vẫn…

Bất chấp COVID-19, Nga vẫn tiến hành duyệt binh cực kỳ hoành tráng

Theo thông báo của Ban Tổ chức, tổng cộng đã có 190 đơn vị vũ khí trang bị khác nhau đã tham gia vào cuộc duyệt binh trên Quảng trường Đỏ vào sáng…

Mặt nạ phòng độc nào đang được sử dụng phổ biến trong Quân đội Việt Nam?

Hiện tại trong biên chế của Hải quân Việt Nam đang có hai loại mặt nạ phòng độc phổ biến bao gồm MP-5 - mặt nạ phòng độc do Liên Xô thiết kế tới…

Việt Nam giải bài toán đánh chặn tên lửa như thế nào?

Sự bùng nổ của khoa học kỹ thuật đã kéo theo sự phát triển của các loại vũ khí công nghệ cao với khả năng tấn công xa hơn, chính xác hơn. Trong các vũ…

Cận cảnh lớp “áo giáp” bảo vệ của dàn radar biển đảo Việt Nam

Binh chủng radar của Việt Nam thường chỉ triển khai mái vòm bảo vệ cho radar ở những khu vực đặc biệt - ví dụ như những nơi có khí hậu khắc nghiệt…

Mỹ – Nhật liên thủ, quyết chặn đứng lực lượng tàu ngầm Trung Quốc

Trong bối cảnh Trung Quốc mở rộng quy mô lực lượng hải quân, Nhật Bản và Mỹ không thể "ngồi yên", và phải sớm đưa ra giải pháp trước khi tình hình…

Israel nhận thêm tàu tên lửa tàng hình 2.000 tiên tiến bậc nhất thế giới

Israel đã nhận được chiếc tàu tên lửa Sa'ar 6 thứ hai trong số 4 tàu đặt hàng theo thỏa thuận liên chính phủ được ký kết vào năm 2015. Theo đó, Đức…

Có thêm chiến đấu cơ Rafale, Không quân Ai Cập mạnh tới đâu?

Bộ Quốc phòng Ai Cập đã thông báo rằng nước này sẽ mua thêm 30 máy bay chiến đấu Rafale từ Pháp, theo một thỏa thuận trị giá 3,75 tỷ euro (4,5 tỷ…